tho-van-xuoi-hay-la-tho-khong-van

THƠ VĂN XUÔI HAY LÀ THƠ KHÔNG VẦN --- Thơ Tân Hình THức ???

THƠ VĂN XUÔI HAY LÀ THƠ KHÔNG VẦN


Con người sau khi tạo ra ngôn ngữ giao tế, đã đi một bước cao xa hơn là sáng tạo ra ngôn ngữ nghệ thuật mà trong đó nghệ thuật văn chương bao gồm ngôn ngữ thơ và ngôn ngữ văn xuôi. Theo các nhà ngôn ngữ học thì ngôn ngữ thơ thuộc tính biểu hiện và ngôn ngữ văn xuôi thuộc tính tạo hình: “Tạo hình chủ yếu là vương quốc của văn xuôi nhưng có một khoảng trời giành riêng cho sử thi và thơ ứng dụng, còn biểu hiện trước hết là lãnh địa của thơ nhưng lại cắt một phần đất cho văn xuôi trữ tình”. (Nguyễn Phan Cảnh). Có nghĩa thơ là thơ, và văn xuôi là văn xuôi.

Vậy mà hơn nửa thế kỷ nay ở ta đã làm quen với cụm từ Thơ văn xuôi từ những bài thơ đầu tiên của Phan Khôi hay Tương Phố. Thực ra đấy là một thuật ngữ du nhập từ phương Tây, nó bắt nguồn từ những câu thơ thác nước tuôn dài mãnh liệt, những câu thơ như những con sóng biển từ đại dương cuộn xô vào bờ biển, những câu thơ đồ sộ kiểu Whitman hay những câu thơ cuộn trào cảm xúc triết học kiểu Tagor, và thường là nó được trình bày dưới hình thức văn xuôi, chỉ xuống dòng sau khi đã tạo ra chiết đoạn, chữ không xuống dòng theo hình thức thơ có vần hoặc không vần. Như vậy hai chữ văn xuôi trong thuật ngữ thơ văn xuôi chỉ mang ý nghĩa hình thức ước lệ mà thôi.

Thực chất thơ văn xuôi chính là thơ không vần, hay nói cách khác nó là biến cách của thơ – không vần. Mà thơ không vần trước hết nó là thơ thoát ra ngoài qui tắc của vần luật nhưng vẫn ràng buộc bởi nhịp điệu (tiết tấu) và âm thanh (trầm bổng) của thơ, mà ta vẫn thường gọi là nhạc điệu. Nhờ vào tính chất đặc trưng đó mà phân biệt thơ văn xuôi (thơ không vần biến cách) với văn xuôi giàu “chất thơ“.

Ở ta có người nhầm lẫn khi ghép những dòng thơ có vần lại với nhau dưới hình thức văn xuôi và gọi đó là “thơ văn xuôi”; lại có người viết một mẩu văn xuôi giàu chất thơ rồi bảo đấy là thơ “thơ văn xuôi” để chứng minh rằng mình làm thơ không đến nỗi nghèo nàn về hình thức! Sự nhầm lẫn đó làm phương hại đến loại thể thơ văn xuôi vốn hình thành bởi nhu cầu nội tại của nhà thơ” mà chỉ có bằng cách đó ngôn ngữ mới chứng tỏ được khả năng của nó” (Tsvetaeva).

Dù thơ văn xuôi đã trở thành một thuật ngữ ở phương Tây, và đã lây lan ít nhiều sang phương Đông, nhưng tôi vẫn cảm thấy hai từ văn xuôi dùng vào hình thức này khá bất ổn, nó dễ gây ngộ nhận, nhầm lẫn về bản chất thơ từ cái gọi hình thức, từ đó mà bản chất thơ bị văn xuôi xâm thực. Mà bản chất thơ theo Hegel thì “Xét về nội dung nó là một nghệ thuật phong phú nhất, không bị hạn chế nhất”, hoặc theo V. G. Bielinski thì “Thơ là loại hình nghệ thuật cao nhất… “. Quả vậy, khi tôi đọc Charles Simic:

“Người đàn ông bị xử hình từ đoạn đầu đài bước xuống, ông ôm chặt cái đầu của ông đang chảy máu ròng ròng.
“Lúc ấy táo trong vườn trổ hoa rạo rực. Người đàn ông tìm về quán rượu trong làng.
“Ông ngồi xuống và gọi hai cốc bia. Một cốc cho ông và một cốc cho cái đầu ông đã lìa khỏi cổ… ” v.v…

Thì dù Simic có gọi theo thói quen là thơ văn xuôi, tôi vẫn chỉ hiểu đó là THƠ, là THƠ KHÔNG VẦN, hay là THƠ KHÔNG VẦN BIẾN CÁCH mà thôi.

Thú thực là tôi không thích thú gì khi người ta gọi loại thơ đó là thơ văn xuôi. Thỉnh thoảng tôi có làm một số bài thơ dưới hình thức đó, nhưng tôi chỉ thích gọi nó là Thơ không vần.

Huế, ngày thành phố bị ngập nước
10 – 1996

*****************************************************************************

Thơ văn xuôi hay thơ không vần, thơ biến cách, thơ mới…là những thuật ngữ mà chính các nhà thơ, nhà lý luận văn học đặt ra để phân biệt THƠ và VĂN XUÔI. Thơ không còn là thơ nếu không có nhịp điệu (tiết tấu) và âm thanh trầm bổng – cao thấp. Người ta gọi thơ ca là vì thế, tức là thơ phải có nhạc điệu, trường ca là một bài thơ dài cũng là vì thế. Hiện nay, ở ta, nhiều người làm thơ hay “phá phách” lắm, đôi khi đọc câu thơ mà chẳng thấy thơ đâu, nghĩa là không thấy trầm bổng, không thấy tiết tấu mà có vẻ như là văn nói – khẩu ngữ; rõ ràng là câu thơ 6/8 truyền thống mà người ta chặt ra sáu bảy khúc, đó là chưa nói đến nhiều câu thơ tối nghĩa, nghĩa là xuống dòng vô tội vạ, không chấm phẩy gì hết. Thậm chí có “nhà thơ” còn tuyên bố “đọc thơ mà hiểu thơ thì không còn là thơ”!? Không còn là thơ thì đó là cái gì, một thủ pháp đánh bóng ngôn từ hay là những ngôn từ “quái thai”? Đánh bóng ngôn từ hay là ngôn từ quái thai thì đúng là không phải thơ! Còn văn xuôi, văn xuôi chỉ cuốn hút người đọc khi nó mang trong mình “chất thơ” hoặc “giàu chất thơ”.



--------------------------------------------------------------------------------



By Nguyễn Trọng Tạo

bài thơ văn xuôi hay là thơ không vần được đăng bởi: thuvang với tựa đề tho van xuoi hay la tho khong van tại forum, các bạn có thế tham gia vào forum để có thể viết bài nhé

 

truyen cuoi theo van

Vần: < tất cả> A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z 

ads

module block ngaunhien

Dở dang
Dở dang
Trên ly cà fe đá
Khói thuốc buồn ngủ đông
Ánh mắt người đan ông
Mênh mang buồn hoài niệm

Tím hoàng hôn tẩn liệm
Không gian úa mộ


Thơ Tình
Thơ Tình
~~~~~~~~@@@@@@@@@@~~~~~~~~~
Thế sự quay cuồng ....cơn gió lốc
Lòng người thay đỗi .... lại đỗi thay
Anh yêu em ....tình yêu rất


Hai tháng hè
Hai tháng hè
Hai tháng hè một nỗi buồn
Hội ngộ cố nhân hay cảnh dở lòng
Hai tháng hè một nỗi mong
Thôi đành chôn dấu theo sầu tiếng


Vầng Trăng Gói Nửa by Uyên Uyên
Vầng Trăng Gói Nửa by Uyên Uyên
Bài được uyenuyen sửa lúc 2014-1-23 07:06

http://i42.tinypic.com/hufwn8.jpg


EM HIỀN HƠN MA-SƠ
EM HIỀN HƠN MA-SƠ
'images/smilies/dance.gif='0' style='vertical-align:middle' alt='dance.gif' />
EM HIỀN HƠN MA-SƠ
(Thương tặng đám tóc dài VCD)
Em hiền hơn ma-sơ
Chỉ rong chơi


Biệt Ly
Biệt Ly
Lặng buồn trên phố chiều này
Trên con đường nhỏ dấu giầy còn in
Sao riêng ta vẩn một mình
Tìm đâu gặp lại bóng hình năm


Khi yêu
Khi yêu
Khi yêu ta có điều gì phải nghĩ ?
Tín cho cùng tình cũng vẫn ngủ say
Ta yêu người mà sao quá đắng cay
Nói sao đây khi người


Đêm vắng
Đêm vắng
Đêm vẫn lao xao gió vọng vào
Người đã về, hay tôi chiêm bao?
Phòng vắng, đèn vàng hiu hắt quá
Bóng một nỗi buồn nghiêng xanh