Paracetamol (tên gọi khác là acetaminophen) là một thuốc giảm đau, hạ sốt được sử dụng rộng rãi nhất do có nhiều ưu điểm như được sử dụng kèm với thuốc chữa ho cho trẻ kèm viêm họng, sử dụng cho người có bệnh dạ dày, người sốt do virút, phụ nữ có thai, và cả trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, cần cẩn thận khi sử dụng để tránh tình trạng ngộ độc thuốc paracetamol.
Paracetamol có thể dẫn đến ngộ độc thuốc,. nguy hiểm đến sức khỏe của con người nên người sử dụng thuốc này cần chú ý đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.gây ảnh hưởng đến sức khỏ và sự phát triển của cơ thể
ngo-doc-thuoc-paracetamol
Dùng paracetamol quá liều có thể gây ngộ độc, chủ yếu là gây hoại tử tế bào gan. Ở Việt Nam, theo thống kê của Trung tâm Chống độc BV Bạch Mai, trong 2 năm 2002 – 2004, tỷ lệ ngộ độc paracetamol đứng hàng thứ 2 trong các trường hợp ngộ độc thuốc.
Tại sao paracetamol có thể gây độc?
Với liều điều trị, sau uống khoảng 1 giờ, thuốc được hấp thu hoàn toàn. Khi dùng quá liều, thuốc được hấp thu hết sau 4 giờ, ngoại trừ khi bệnh nhân uống đồng thời các thuốc làm chậm quá trình rỗng dạ dày và khi thuốc ở dạng giải phóng chậm thì thời gian hấp thu lâu hơn.
Thuốc được chuyển hoá ở gan với một tốc độ đều đặn. Quá trình chuyển hoá thuốc là căn nguyên dẫn đến ngộ độc.
Khi qua gan, có khoảng 4% lượng paracetamol chuyển thành N-acetylbenzoquinonimin là chất độc gây hoại tử gan không hồi phục.
Nhờ có glutathion của gan, N-acetylbenzoquinonimin được chuyển hóa thành chất không độc đào thải ra ngoài. Do đó, mỗi lần dùng paracetamol (dù ở liều thông thường), cơ thể sẽ mất một lượng glutathion.
Khi dùng quá liều paracetamol (người lớn 6 – 10g/ngày), gan không đủ lượng glutathion để giải độc, N-acetylbenzoquinonimin tích lại sẽ phân hủy tế bào gan, dẫn đến hoại tử không hồi phục, nhiễm toan chuyển hóa, hôn mê có thể dẫn đến tử vong.
Lý do nào làm tỷ lệ ngộ độc tăng cao?
Có quá nhiều biệt dược: Do có nhiều ưu điểm nên paracetamol đã được các nhà bào chế phối hợp với nhiều dược chất khác tạo ra hàng trăm biệt dược. Có các loại biệt dược: chỉ chứa paracetamol như efferalgan nhưng cũng có loại phối hợp với từ 2 – 7 dược chất khác.
Cần lưu ý đến những biệt dược có thêm thành phần phenobarbital sẽ làm tăng độc tính của paracetamol với gan; những chế phẩm có thêm thành phần phenylpropanolamin, phenylephrin thì không nên dùng cho người có bệnh cường giáp, huyết áp cao, đau thắt ngực, huyết khối, mạch vành, đái tháo đường, tiền sử tai biến mạch máu não.
Có quá nhiều dạng bào chế: thuốc viên (trong thuốc viên lại có quá nhiều loại viên nén thường, viên nén bao phim, viên nén nhai, viên nén giải phóng chậm, viên sủi bọt, viên nang cứng, viên nang mềm), thuốc bột, thuốc cốm, thuốc đạn… Tất cả các loại trên lại có nhiều hàm lượng khác nhau
Người bệnh tự dùng thuốc: Trong các biệt dược chứa paracetamol, có khoảng 90% là thuốc mua không cần đơn bác sĩ (OTC).
Vì vậy, việc sử dụng quá liều paracetamol do dùng nhiều thuốc có tên biệt dược khác nhau, dạng bào chế khác nhau cho một người bệnh có đau nhức dữ dội, đau nhức triền miên hoặc sốt cao là điều dễ xảy ra, nhất là với những bệnh nhi.
Tai nạn phổ biến hơn cả là việc tự dùng các biệt dược chứa paracetamol để chữa cảm, cúm, ho. Với người bệnh chỉ có hắt hơi sổ mũi, chảy nước chỉ cần dùng thuốc kháng dị ứng là giảm nhẹ, hết các triệu chứng nói trên thì người ta lại uống các loại thuốc chứa từ 500mg paracetamol với liều 1 – 2 viên/ lần x 3 hoặc 4 lần/ngày.
Như vậy, người dùng thuốc phải chịu tác hại một cách không cần thiết của 1.500 – 4.000mg paracetamol/ngày.
Nhân viên y tế không hướng dẫn đầy đủ: Với người bệnh sốt cao hay đau nhức dai dẳng, thầy thuốc thường cho liều cao hoặc dùng paracetamol nhiều ngày, nhưng quên kiểm tra trước đó bệnh nhân đã dùng thuốc có chứa paracetamol hoặc các loại thuốc có tương tác bất lợi với paracetamol.
Liều paracetamol dùng hàng ngày được khuyến cáo không được quá 3gam/ngày với người lớn, không quá 60mg/kg với trẻ em. Riêng đối với người cao tuổi, liều dùng nên thấp hơn do chức năng gan đã kém. Khi dùng với liều cao hơn kéo dài có thể gây ngộ độc.
Triệu chứng ngộ độc thuốc paracetamol
Người dùng thuốc sau vài giờ có cảm giác buồn nôn, chán ăn, mệt mỏi. Trong vòng 18 – 72 giờ có thể đau bụng kèm theo gan sưng to, sờ thấy gan đau. Nếu không cấp cứu kịp thời thì sẽ dẫn đến suy gan. Người bị suy gan sẽ bị vàng da, hôn mê, đông máu nội mạch rải rác, chảy máu, hạ đường huyết, dẫn tới tử vong.
Xử trí khi bị ngộ độc thế nào?
Ngay khi uống quá liều paracetamol cần nghĩ ngay đến tình trạng ngộ độc chứ không cần phải đợi đến khi có các triệu chứng bị ngộ độc thì mới xử lý.
Sơ cứu ban đầu cần thực hiện là gây nôn ngay khi mới uống thuốc. Ngoài ra, có thể dùng than hoạt hoặc thuốc tẩy muối hay nước chè đặc để làm giảm hấp thu lượng độc cho gan.
Trong mọi trường hợp đều cần rửa dạ dày nên tốt nhất là đưa người bị ngộ độc đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Làm thế nào để tránh ngộ độc?
Nếu bệnh nhân không đau nhức, không sốt trên 38oC, không dùng thuốc có paracetamol. Trước khi dùng thuốc hạ sốt, giảm đau, cần kiểm tra công thức thuốc, tránh trùng lặp thuốc có paracetamol.
Khi bị cảm cúm, đặc biệt là trẻ em không nên dùng paracetamol để tự điều trị quá 5 ngày, đối với người lớn không quá 10 ngày. Những người bị bệnh gan, suy dinh dưỡng, nghiện rượu, những người đang bị mất nước (do sốt cao kéo dài), người đang dùng các thuốc chống co giật (điều trị động kinh) phải thận trọng và chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ.
Tuyệt đối không nên uống rượu khi dùng thuốc và uống nhiều loại thuốc cảm cúm cùng một lúc. Khi có biểu hiện ngộ độc, bằng mọi cách phải gây buồn nôn, cho uống than hoạt tính giải độc.
Với phụ nữ có thai: Paracetamol là thuốc hạ sốt giảm đau được khuyên dùng ở phụ nữ có thai, người ta chưa thấy có tác dụng gây quái thai của thuốc này. Tuy nhiên, khi quá liều paracetamol có thể gây độc với thai vì thuốc này dễ dàng qua được nhau thai.
Với người nghiện rượu: Những người nghiện rượu khi dùng quá liều paracetamol có nguy cơ ngộ độc cao hơn và một số nghiên cứu cũng thấy tỷ lệ tử vong cao hơn người bình thường.
Với các trường hợp mẫn cảm với paracetamol, người thiếu hụt men G6PD; người say rượu; người có bệnh tim mạch, phổi, thận, gan hoặc thiếu máu thì không được sử dụng paracetamol.
Tóm lại, dù paracetamol là một thuốc khá an toàn và được bán rộng rãi trên thị trường với rất nhiều tên biệt dược khác nhau thì chúng ta cũng không nên tự ý dùng thuốc, nhất là trong những trường hợp đặc biệt như phụ nữ có thai hay người nghiện rượu, trước khi sử dụng, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế.


bài ngộ độc thuốc paracetamol được đăng bởi: nguoingheo với tựa đề ngo doc thuoc paracetamol tại forum, các bạn có thế tham gia vào forum để có thể viết bài nhé

 

truyen cuoi theo van

Vần: < tất cả> A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z 

ads

module block ngaunhien

Sự phát triển của trẻ 3 tháng tuổi
Sự phát triển của trẻ 3 tháng tuổi
Bài được nguoingheo sửa lúc 2014-8-22 08:12

Bài được nguoingheo sửa lúc 2014-8-22 08:10

Bài được nguoingheo sửa lúc 2014-8-22 07:38



Hậu quả khôn lường do thiếu vitamin A
Hậu quả khôn lường do thiếu vitamin A
Một số nghiên cứu ở nước ta cho thấy: Bệnh thiếu vitamin A lưu hành ở tất cả các địa phương; phần lớn các trường hợp khô, nhuyễn giác mạc gặp ở


Tinh hoàn ẩn
Tinh hoàn ẩn
Tinh hoàn ẩn là một trong những bệnh lý thường gặp trong chăm sóc trẻ ngoại nhi tổng quát, khi tinh hoàn không nằm ở vị trí bình thường ở bìu, mà nằm ở


Làm dịu cơn đau do mọc răng
Làm dịu cơn đau do mọc răng
Để làm dịu cơn đau do mọc răng khi chăm sóc trẻ, cha mẹ cần biết những dấu hiệu mọc răng khiến cơn đau gia tăng. Khi bé mọc răng không chỉ khiến bé đau,


phát triển ngôn ngữ ở trẻ sơ sinh
phát triển ngôn ngữ ở trẻ sơ sinh
Còn gì thú vị hơn khi lắng nghe bé yêu của mình bập bẹ, mặc dù những âm thanh đó nghe qua thì tưởng chừng vô nghĩa nhưng đó chính là những tiếng nói đầu


Tổn thương não ở trẻ em khi bị lắc mạnh
Tổn thương não ở trẻ em khi bị lắc mạnh
Cơ vùng cổ của bé còn yếu nên không đủ sức giữ cho đầu ở vị trí ổn định. Do đó, khi lắc mạnh, não của trẻ bị dịch chuyển qua lại với cường


Giai đoạn bé một tháng tuổi
Giai đoạn bé một tháng tuổi
Ở giai đoan này bé bắt đầu học cách điều khiển các cơ, bé có khả năng nhìn xa một vài mét, bé thích tạo ra âm thanh và chóp chép


Đổi thay quan trọng của bé 4 – 6 tháng tuổi
Đổi thay quan trọng của bé 4 – 6 tháng tuổi
Chăm sóc trẻ giai đoạn này là lúc bé hình thành rất nhiều kỹ năng mới. Bé 4 tháng tuổi, mỉm cười nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trong 18 tháng đầu